ช่างสิบหมู่–สถาบันสิริกิติ์ รังสรรค์พัด–ย่ามพระราชพิธี ถ่ายทอดสุดยอดงานประณีตศิลป์ไทย

กรุงเทพฯ, 30 กันยายน 2569 — สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ร่วมกับสถาบันสิริกิติ์ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เปิดเผยรายละเอียดการจัดสร้าง พัดและย่ามสำหรับงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง แสดงถึงการผสานองค์ความรู้งานช่างโบราณ งานออกแบบ งานปักผ้า และเทคนิคงานโลหะเข้าด้วยกันอย่างประณีต เพื่อถวายพระเกียรติยศในพระราชพิธีสำคัญของชาติ โดยสำนักช่างสิบหมู่เผยแพร่ข้อมูลเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 ก่อนที่สื่อมวลชนจะนำเสนอรายละเอียดอย่างกว้างขวางในช่วงวันที่ 29–30 กันยายน

ผลงานพัดและย่ามได้รับการออกแบบโดย สมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ขณะที่งานปักผ้าดำเนินการโดยสถาบันสิริกิติ์ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ และส่วนโครงสร้างดำเนินงานโดยช่างในกลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ สะท้อนการทำงานร่วมกันของช่างผู้เชี่ยวชาญหลายแขนงในการสร้างงานศิลปกรรมสำหรับพระราชพิธี

หนึ่งในผลงานสำคัญคือ “พัดบรมขัตติยราชอิสริยยศ” ซึ่งประดิษฐานพระนามาภิไธยย่อ ส.ก. ท่ามกลางองค์ประกอบเชิงสัญลักษณ์ อาทิ พระมหามงกุฎจักรี พระมหาเศวตฉัตร และฉัตรบริวาร พร้อมใช้เส้นไหมสีคราม สีขาว เงิน ทอง และนาก ตลอดจนดิ้นและเลื่อมในการสร้างลวดลายบนพื้นผ้า งานบางส่วนที่ต้องการรายละเอียดสูงใช้กระบวนการ อิเล็กโตรฟอร์มมิ่ง หรือการขึ้นรูปโลหะด้วยไฟฟ้า ก่อนชุบทองและลงยา เพื่อให้ได้ลวดลายที่คมชัดและแข็งแรง

นอกจากนี้ยังมี “พัดพระไพชยนตพิมาน” ซึ่งใช้พระนามาภิไธยย่อ ส.ก. เป็นองค์ประกอบหลัก ประดิษฐานภายในรูปพระวิมาน ใช้ไหมทอง ดิ้นและเลื่อมเงิน–ทอง รวมถึงการสอดสีบนพื้นไหมมอครามอ่อน โดยมีพุ่มทองและเงินประกอบสองข้าง ส่วนด้านนอกออกแบบเป็นลายช่อพวงดอกไม้ทิพย์ พร้อมนมพัดรูปจักรี และยังมีแบบสำหรับถวายบรรพชิตจีนนิกาย–อนัมนิกายด้วย

การจัดสร้างพัดและย่ามครั้งนี้จึงมีความสำคัญมากกว่าการผลิตเครื่องประกอบพระราชพิธี หากยังสะท้อน ภูมิปัญญางานช่างชั้นสูงของไทย ตั้งแต่งานออกแบบลวดลาย งานปักไหม งานโลหะ งานช่างบุและศิราภรณ์ ไปจนถึงการประยุกต์เทคนิคสมัยใหม่เข้ากับขนบศิลปกรรมดั้งเดิม นับเป็นอีกหลักฐานของการสืบทอดองค์ความรู้ช่างสิบหมู่และงานศิลปาชีพให้คงอยู่ในบริบทของสังคมไทยร่วมสมัย

แหล่งข้อมูล: ไทยโพสต์ — เผยแพร่ 29 กันยายน 2569 เวลา 15.36 น.
สมพระเกียรติยศ รังสรรค์ “พัด” พระราชพิธีถวายพระเพลิง “พระพันปี”

เดลินิวส์ — เผยแพร่ 29 กันยายน 2569 เวลา 15.17 น.
เปิดภาพความวิจิตรงดงาม “พัด” งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ “สมเด็จพระพันปีหลวง”

ไทยโพสต์ ฉบับวันที่ 30 กันยายน 2569
สมพระเกียรติรังสรรค์พัดพระราชพิธี “พระพันปีหลวง”

กองบรรณาธิการข่าว
082-1878789
ฝ่ายประชาสัมพันธ์
094 2424888
ฝ่ายเทคนิค
098 8102994